بررسی رابطه ی بین مسئولیت پذیری اجتماعی با عملکرد مالی شرکت ها

امروزه نقش واحدهای تجاری در اجتماع دست خوش تغییرات بسیار زیادی شده است. به گونه ای که انتظار می رود واحدهای تجاری نه تنها به فکر افزایش سود خود بوده بلکه نسبت به اجتماع نیز پاسخ گو، و برای جامعه ای که در تعامل با آن هستند مفید باشند. واحد تجاری نمی تواند از اجتماع فرار کند و جامعه نیز نمی تواند بدون واحد تجاری وجود داشته باشد، بنابراین، یک ارتباط دو طرفه بین واحد تجاری و اجتماع وجود دارد. در سال های اخیر نظری های بیان شده مبنی بر اینکه، واحدهای تجاری می توانند ایجاد ثروت، اشتغال و نوآوری کنند، بازار را تأمین نمایند، و فعالیت ها یشان را تقویت کرده و رقابت شان را بهبود بخشند، در صورتی که برای حفظ اجتماعی که خود در راه اندازی آن نقش اساسی داشته اند، همکاری کنند و در مقابل جامعه نیز با فراهم کردن شرایط لازم به منظور کسب بازده توسط سرمایه گذاران و ایجاد اطمینان برای ذینفعدان از نبود فعالیت های آربیتراژ و غیرعادلانه، بسترهای مناسب جهت توسعه و پیشرفت واحدهای تجاری را فراهم کند.در نتیجه مسئولیت شرکت نسبت به اجتماع هم برای خود واحد تجاری و هم برای اجتماع سودمند می باشد و در بهتر منافع بالقوه آن می تواند منجر به بازده های زیاد سرمایه گذاری برای شرکت ها شود. از سویی مسئولیت اجتماعی شرکت ها  موضوع حساسیت برانگیز و رو به توجه در سال های اخیر بوده است، تا آنجا که سازمان های بین المللی مانند سازمان ملل و اتحادیه اروپا، استانداردهایی را در این زمینه ارائه کرده اند. همچنین به خوبی آشکار شده که شرکت ها و صنایع به طور قابل توجهی رشد کرده اند و بر رفاه اجتماعی تاثیر می گذارند. از آنجا که کسب و کار در محیط اجتماعی در حال رشد است، شرکت ها باید رفاه اجتماعی که ممکن است توسط فرآیند کسب و کار کاهش یابد، حفظ کنند. با توجه به این، مسئولیت اجتماعی شرکت ها یکی از برنامه های استراتژیک انجام شده توسط شرکت ها در رابطه با سود و مزایای پایدار اجتماعی است. در واقع مسئولیت اجتماعی شرکت ها اقداماتی است که در آن شرکت ها دخالت خود در فعالیت های اجتماعی را در نظر می گیرند و همچنین اثرات مخرب کسب و کار بر جامعه و محیط طبیعی را کاهش می دهند. در حوزه های اقتصادی ، پژوهش های فراوانی بر اثرات مثبت سرمایه اجتماعی بر رشد اقتصادی، سرمایه گذاری بخش خصوصی، ارزش افزایی به بنگاه های تجاری، توسعه اقتصادی، درآمد سرانه ، توزیع درآمد، جلوگیری از فرار مالیاتی و…. تاکید داشته اند.(تونی و همکاران، 2012: 635)  و تاکید داشته اند که توسعه مالی به عنوان بهبود در کمیت، کیفیت و کارایی خدمات واسطه های مالی در نظر گرفته شده است.(چونگ و چان، 2011: 2017)

در دهه 1850، نقش شرکت ها صرفا اقتصادی بود و به  ایجاد حداکثر سود برای سهامداران محدود شده بود. در این رابطه، چنین رویکردی مطابق با دیدگاه کلاسیک بود که هر شرکتی به طور عمده مدیران و سهامداران را درنظر می گرفت. در حال حاضر ایده مسئولیت اجتماعی شرکت ها، پاسخ گوی این چالش گسترده می باشد که نه تنها درگیر بحث های اقتصادی و مالی بلکه درگیر تعاملات اجتماعی، انسانی و نیز زیست محیطی باشند. هر شرکتی که می خواهد از توسعه پایدار عملکرد اطمینان یابد، به ناچار نباید از مزیت تعامل در یک رویکرد اجتماعی چشم پوشی کند نابراین شرکت ها ضمن آنکه موسسه ای اقتصادی هستند، اساساً نهادهایی اجتماعی اند و لذا باید به پیامدهای اجتماعی فعالیت های خود اهمیت داده و بین مسئولیت های متضادی که نسبت به گروه های ذینفع مختلف دارند، تعادل برقرار سازند و خود را به عنوان شرکت هایی با مسئولیت اجتماعی به تصویر بکشند.

1.1 بیان مساله

گزارش های ارائه شده توسط سیستم حسابداری مالی، عملکرد واحد تجاری را از جنبه های خاص مورد ارزیابی قرار میدهد و سودآوری و توان مالی واحد تجاری را شاخص موفقیت یا عدم موفقیت میداند و بیشترین توجه را معطوف منافع گروههایی میکند که مهمترین آنها عبارتند از:

    • سرمایه گذاری بالفعل و بالقوه،
    • مدیران واحد تجاری،
    • اعتباردهندگان بالفعل و بالقوه،
    • سازمانهای دولتی،
    • کارکنان واحد تجاری،
    • مشتریان، و فروشندگان.

به دلیل عدم توجه به منافع سایر گروههای اجتماع و همچنین اثرات زیست محیطی ناشی از فعالیتهای واحد تجاری، در اوایل دهه ی 1960 مفهوم جدیدی به نام حسابداری مسئولیتهای اجتماعی در مباحث نظری حسابداری مطرح شد و نویسندگانی از اروپا، کانادا و در نوشته های خود به آن اشاره هایی کرده اند. از میان آنان آندرسن را باید پدر این شاخه از دانش حسابداری دانست. اما در کشور امریکا مفهوم حسابداری مسئولیتهای اجتماعی با یک دهه تأخیر در اوایل دههی 1970  ، توسط انجمن حسابداری امریکا با تشکیل کمیتهای به منظور بررسی موانع و مشکلات مربوط به فرایند اندازه گیری و گزارشگری در حسابداری مسئولیتهای اجتماعی آغاز شد و با وجود گذشت بیش از چهار دهه، این مفهوم هنوز هم از جدیدترین مباحث حسابداری است که در مراحل اولیه ی رشد به سر می برد و از نظر اجرا و به کارگیری پیشرفت چندانی نداشته است.(عسگری، 1386)

در مورد مشروعیت و ارزش اتخاذ مسئولیت پذیری اجتماعی توسط شرکت ها ، دیدگاه های مختلفی وجود دارد. برخی از صاحب نظران معتقدند که مشکلات اجتماعی باید توسط دولت ها حل شود. این گروه معتقدند که منابع سازمانی برای حل مشکلات اجتماعی کافی نیست و نباید منابع سازمانی را به منظور حل مشکلات جامعه هدر داد . گروه دیگری از صاحب نظران معتقدند که ، از آنجا که امروزه ، قدرت اقتصادی ، از دولتها به سازمان ها انتقال یافته ، مشارکت سازمان ها در حل مشکلات اجتماعی ضروری و لازم است ( تسوتسورا، 2004). از طرف دیگر ، اتخاذ اصول مسئولیت پذیری اجتماعی برای سازمان ها امری هزینه بر است (صنوبر و همکاران ، 1390). تعریفی که مؤسسه کسب و کار از مسئولیت پذیری اجتماعی ارائه می کند ، به این نحو است : تحقق موفقیت تجاری از طریق احترام به ارزش های اخلاقی ، مردم ، جامعه و محیط زیست .(تسوتسورا ،2004). طبق معیارهای مؤسسه ی مسئولیت پذیری اجتماعی ویگو ، مسئولیت پذیری اجتماعی دارای ابعاد پنج گانه ی زیر است :

    1. بعد شرایط محیط کار : عبارت است از بهبود مستمر شرایط کار ، ارزیابی مهارت های شغلی و فرآیند گزینش کارکنان ، بهبود روابط صنعتی و برقراری گفتگوی اجتماعی بین مدیریت ارشد و کارکنان
    1. بعد راهبری شرکت مسئولیت پذیری اجتماعی : میزان شفافیت و کارآیی مدیریت یک شرکت در قبال سهام داران و دیگر ذینفعان؛
    1. بعد جامعه و اجتماع محلی مسئولیت پذیری اجتماعی : عبارت است از نحوه ی همسو سازی منافع شرکت  با منافع جامعه و قلمروی که شرکت ، عملیات خود را در آن انجام می دهد؛
    1. بعد محیط زیست مسئولیت پذیری اجتماعی : میزان توجه شرکت به تأثیر عملیلاتش بر آلودگی محیط زیست است .
    1. بعد رفتار کسب و کار مسئولیت پذیری اجتماعی : توجه به نیاز ها و خواسته های مشتریان و تأمین کنندگان ، نگرش منعطف و شفاف نسبت به آن ها است .( وان دی ولده و همکاران ، 2005).

رابینز و کالتر (2006) معتقدند که دو رویکرد عمده در مورد مسئولیت پذیری اجتماعی شرکت ها وجود دارد : 1. رویکرد کلاسیک  : بر طبق این رویکرد ، تنها مسئولیت اجتماعیی مدیریت عبارت است از حداکثر سازی سود . 2. رویکرد اقتصادی – اجتماعی :  در این رویکرد مسئولیت اجتماعی چیزی فراتر از حداکثر سازی سود در نظر گرفته می شود و شامل حفاظت از رفاه جامعه و بهبود آن است . تفکر سنتی در اقتصاد که مبتنی بر اندازه گیری منابع و دارایی های مشهود مادی بود امروزه جای خود را به ارزش آفرینی ناشی از دارایی های نامشهود داده است . در اواسط قرن 20  اقتصاددانان مالی تلاش کردند تا توجه شرکت ها را به رویکرد جدیدی در کسب و کار جلب کنند. این رویکرد مبتنی بر این تفکر بود که هر سازمانی توانایی ها ، امتیازات و منابع غیر مادی منحصر به فرد و متمایزی از سایر سازمان ها دارد که منشأ خلق ارزش و ثروت است. از این رو لازم است همه منابع و ظرفیت های سازمانی و دارایی های برون ترازنامه ای شناسایی و اندازه گیری شوند. سرمایه اجتماعی شامل همه دارایی هایی است که در ترازنامه شرکت نشان داده نمی شود و شامل آن دسته از دارایی های نامشهوداست که به روش های حسابداری در صورت های مالی منعکس نمی شود .(عباسی و گلدی صدقی، 1389: 58)  از این رو هر سازمان تجاری ، فقط و فقط دارای یک مسئولیت اجتماعی است که عبارت است از استفاده از منابع و به کارگیری آن ها در فعالیت هایی که منظور افزایش سود و ثروت سهامداران طراحی شده است بیشتر صاحبنظران معتقدند که هزینه های مسئولیت اجتماعی ، کوتاه مدت و منافع آن اغلب از نوع بلند مدت است . مسئولیت اجتماعی در واقع نوعی سرمایه گذاری برای آینده به امید کسب مزیت رقابتی پایدار و بلند مدت است .مدیرانی که دارای دید بلند مدت می باشند حاضرند برای بهبود رفاه جامعه ، حل مشکلات اجتماعی ، آلودگی محیط زیست ، بهبود شرایط محیط کار ، رعایت حقوق بشر ، شرکت در امور عام المنفعه و … هزینه کنند تا در بلند مدت بتوانند از پیشرفت اجتماعی بهره مند شده و از سوی دیگر ، در جامعه و در بین مشتریان و ذی نفعان خود ، برای خود شهرت کسب کنند(قاسمی ، 1374).در این راستا و با توجه به اهمیت موارد ذکر شده در این تحقیق بر آن شدیم تا تأثیر مسئولیت پذیری اجتماعی را بر عملکرد مالی شرکت بررسی نماییم .از سویی با توجه به شرایط بهداشتی، ایمنی، بسته بندی، مشتریان و استفاده کنندگان این موارد تاکنون پژوهشی در رابطه با این موضوع در شرکت های تولیدی مواد غذایی در استان گیلان انجام نشده است و این مساله خود ضرورت تحقیق را آشکارتر می نماید. .

2.1. اهمیت و ضرورت تحقیق

مسئولیت اجتماعی شرکت ها طریقی است که بنگاه ها بوسیله آن رویکردهای اقتصادی ، اجتماعی و زیست محیطی را با ارزش ها، فرهنگ، استراتژی ها، ساختار تصمیم گیری و شیوه های عملیاتی خود به شکلی شفاف و قابل حسابرسی یکپارچه می کنند و در نتیجه فرآیندها و رویه های بهتری را در درون سازمان خود جاری می سازند و به این ترتیب ثروت می آفرینند و جامعه را بهبود می بخشند.امروزه این مفهوم در سطح وسیعی پذیرفته شده و معنای آن حوزه هایی چون ایمنی، محصول، حقوق کارکنان، پایداری محیط زیست، رفتار اخلاقی و مسئولیت های جهانی را در بر می گیرد و ذی نفعان وسیعی از کارکنان، مشتریان، جوامع محیط زیست، رقبا، شرکای تجاری، سرمایه گذاران، سهامداران و دولت ها را شامل میشود.(صنوبر و حیدریان، 1391) در این میان شرکت های تولید کننده مواد غذایی ، از صنایع گسترده، پیچیده و حیاتی دنیا می باشند . و توجه به مسئولیت های اجتماعی توسط شرکت ها می تواند به سبب افزایش شهرت  موجب افزایش کارایی شرکت­ها می­شود از سوئی دیگر رقابت­ها و تغییرات شدید در عرصه اقتصاد ایجاب می کند که شرکت ها با توجه به ارزش های اخلاقی دربین رقبا ، به مزیت رقابتی بیشتر دست یابند و به این شیوه بر سود آوری خود افزوده و موجب بهبود اوضاع رفاه اجتماعی شوند .لذا پرداختن به این امر می تواند اطلاعات لازم جهت استحکام پایه های مسئولیت پذیری توسط شرکت های تولید کننده مواد غذایی را فراهم سازد.

بررسی اثر آبشویی و حرکت نیترات در خاک با استفاده از مدل …

اثرات شخم بر انتقال مواد شیمیایی بستگی به نوع خاک، شرایط اقلیمی و نوع مواد شیمیایی استفاده شده دارد. شخم ممکن است با تغییر در معدنی شدن بر آبشویی نیترات تأثیرگذار باشد(کانور[۲۹] و همکاران۱۹۸۵).
آنها گزارش نمودند مقدار نیترات شسته شده به زیر عمق ۵/۱ متری در روش خاکورزی حفاظتی بیش از روش بیخاکورزی بوده است.

۱-۸-۴- گونه های گیاهی و چگونگی کشت آنها

گونههای گیاهی و روش کشت آنها آبشویی نیترات را تحت تأثیر قرار میدهند. یک سیستم ریشهای عمیق و گسترده، گیاهان را قادر میسازد تا نیتروژن را با کارایی بیشتری مصرف نماید. گیاهان زراعی مانند گندم و کلزا دارای سیستم های ریشه ای عمیق و گسترده بوده که به طور کارآمد خاک را از نیتروژن محلول تخلیه می نمایند. بررسی آبشویی نیترات در محصولات مختلف نشان داده، بالاترین میزان آبشویی نیترات در مزارع تحت کشت ذرت، سطوح متوسط آبشویی در محصولات یکساله مانند لوبیا و گندم و پایینترین سطح آبشویی در مورد محصولات دائمی مانند یونجه و چمن صورت گرفته است.

۱-۹- روش های کود دهی

روش کاربرد کود میتواند تأثیر مهمی بر رشد گیاه، راندمان مصرف کود و اثرات زیست محیطی آن داشته باشد. روشهای کاربرد کود تحت تأثیر شکل منبع کودی، خصوصیات خاک و شرایط اقلیمی میباشد.

۱-۱۰- کود اوره

کود اوره معمول ترین کود مورد استفاده در کشاورزی است. اوره CO(NH2)2 دارای ۴۶ درصد ازت می باشد و بیشترین غلظت نیتروژن را در میان کودهای ازته به خود اختصاص داده است. بیش از ۹۰ درصد ازتی که در مزارع ایران استفاده می شود، به صورت اوره است. (بهمنی، ۱۳۸۸)
در خاک اوره بر سرعت به NH4+ هیدرولیز می شود. آنزیم اوره آز که به وفور در اغلب خاک های کشاورزی یافت می شود به عنوان یک کاتالیزور برای انجام هیدرولیز اوره محسوب می شود. سرعت واکنش هیدورلیز اوره عموما مرتبط با فعالیت آنزیم اوره آز است که به میزان زیادی به مواد آلی و بافت خاک بستگی دارد.
(NH4) 2NH3 +CO2+H2O آنزیم اوره آزCO(NH2)2 + ۲H2O +
اوره تا سه روز پس از ورود به خاک بسته به دمای آن با آب ترکیب و به کربنات آمونیوم که نمکی پایدار است تبدیل می گردد. از ترکی کربنات آمونیوم و آب نیز، آمونیاک و گاز کربنیک ایجاد می شود.

۱-۱۱- نیشکر

نیشکر یکی از گیاهان تیره گندم است. نیشکر از گیاهان مهم قندی است که کشت و کار آن سابقه طولانی دارد. سابقه کشت این گیاه حدود ۶۰۰ سال قبل از میلاد در گینه و اندونزی و هند گزارش شده است. کشت نیشکر به دو صورت کشت سال اول(پلنت) و جوانه زنی(کشت راتون) صورت می گیرد. کشت راتون تحت عنوان رشد محصول بعد از برداشت ساقه بدون نیاز به بذر تعریف می شود. در راستای توسعه کشاورزی در استان خوزستان ۷ واحد کشت و صنعت نیشکری هر کدام به وسعت ۱۲۰۰۰ هکتار در شمال و جنوب اهواز تکمیل شده و یا در حال احداث است. در این اراضی شبکه های آبیاری احداث شده و به دلیل بالا بودن سطح ایستابی ، شور و سدیمی بودن اراضی و عدم وجود زهکشی طبیعی در آن ها، شبکه های زهکشی مصنوعی نیز احداث شده است. نیشکر در مقایسه یا سایر گیاهان احتیاج به نیترات بیشتری جهت رشد و نمو دارد. میزان مصرف کود اوره در مزارع کشت و صنعت امیر کبیر، ۳۵۰ کیلوگرم در هکتار گزارش شده است. مطالعه ای که در سال ۱۳۸۳ توسط مرکز تحقیقات نیشکر در مورد میزان آبشویی نیترات در مزارع ARC2 کشت و سنعت امیر کبیر به عمل آمده نشان داد که میزان نیترات اضافه شده در ۵ ماه ابتدای سال ۸۳ حدود ۳۳۶ کیلوگرم در هکتار و مقدار نیتراتی که طی این مدت از طریق زهکشی از هر هکتار خارج شده ۱/۴۵ کیلوگرم بوده است که بیانگر شستشوی بیش از ۱۳ درصدی نیترات در این زمین ها می باشد. (بهمنی، ۱۳۸۸).

۱-۱۲- اهمیت مدل ها

مدل به مجموعه ای از دستورات ، معادلات یا برنامه های کامپیوتری گفته می شود که برای کمی کردن عملکرد یک سیستم با توجه به تابع هدف بکار می رود. با استفاده از مدل می توان شرایط بهینه ای را انتخاب کرد که در آن بتوان با حداقل هزینه ها به بهترین نتایج از نظر مدیریت آب و خاک دست یافت. مدل های شبیه ساز، به طور عموم اجزاء و پارامترهای زیادی در نظر می گیرند و تغییرات پی در پی و مداوم عوامل را که در نتیجه اثرات متقابل آنها پیش می آید، به طور روزانه و یا ساعت به ساعت شبیه سازی می کنند(اسکگز، ۱۹۹۹) مدل های زهکشی امروزی، در حقیقت مدل های شبیه ساز هستند و مدل های پیشرفته، به طور عموم ، هم به مسئله مدیریت سطح ایستابی می پردازند و هم به مسائل کیفیت نظیر وضعیت نمک، انتقال کود، رسوبات و سایر آلاینده ها توجه می کنند و در عین حال کاهش عملکرد در اثر تنش آبی و وضعیت شوری را نیز شبیه سازی می کنند(پذیرا، ۱۳۸۱)

فصل دوم: مواد و روش ها

۲-۱- مدلNLEAP:

نسخه قدیمی این نرم افزار که تحت DOS بود با عنوان Nitrate leaching and economic analysis توسط شفر و همکارانش در سال ۱۹۹۱ در دانشگاه کلرادو ارائه شد و در سال ۱۹۹۸ توسط دگادو و همکارانش مورد تجدید نظر قرار گرفت و بعد از آن شفر و همکارانش و دلگادو و همکارانش در سال ۲۰۱۰ این نسخه را اصلاح کرده و به nitrogen loos and environmental assessment package تغییر نام دادند. این نسخه از امکانات سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) نیز می تواند استفاده کند و در نهایت نسخه NLEAP GIS 4.2 نام گرفت.(راهنمای مدل NLEAP GIS4.2 ، ۲۰۱۰)

۲-۱-۱- تشریح مدل NLEAP GIS 4.2 :

این نسخه جدید تأثیر مدیریت کاربرد نیتروژن را در محیط مزرعه و سیستم گیاهی مختلف ترکیب کرده و ارائه می کند. این نرم افزار حرکت نیترات و نشر N2O را دراعماق مختلف رشد ریشه گیاهان در تکرارهای زیاد و آنالیزهای بلند مدت شبیه سازی می کند(شفر و همکاران ۲۰۱۰) و علاوه بر آن می تواند به یک نرم افزار گرافیکی متصل گردد و به سرعت شیوه های مختلف ارزیابی را در دوره های بلند مدت به خدمت می گیرد.
NLEAP GIS 4.2 با مولفه های مختلفی در زبانهای کامپیوتری برنامه ریزی شده است. کنسول اصلی برنامه در فورترن و C/C++ توسعه یافته است (شفر و همکاران ۲۰۱۰)
کسنول NLEAP GIS 4.2 با الگوریتم های توصیفی اش جهت تعیین نیتروژن موجود در خاک و از دست رفتن نیتروژن از محیط رشد ریشه گیاهان ارائه گردیده و در محیط MICROSOFT EXCELL اجرا می شود که برنامه با ویژوال بیسیک نوشته شده است. (دلگادو و همکاران ۲۰۱۰)
فایل پایگاه داده NLEAP GIS 4.2 از اینترنت قابل دریافت است که پس از تبدیل به فرمت قابل استفاده در NLEAP GIS 4.2 با نرم افزار GIS قابل اجرا شدن می باشد.

۲-۱-۲- نحوه انتقال داده در NLEAP

NLEAP GIS 4.2 یک رابط اکسل می باشد که تحت برنامه نویسی ویژوال بیسیک بوده و با یک کنسول برنامه ریزی شده در زبانهای برنامه نویسی فورترن و C/C++ با پایگاه داده نرم افزار GIS و محیط اکسل ارتباط دارد.
NLEAP GIS 4.2 دارای سه جدول اصلی است که در یک فایل اکسس(Access) قرار می گیرند و پایگاه داده NLEAP GIS 4.2 می باشند (NLEAP DB) که این جداول عبارتند از :

  • جدول مدیریت سناریو: مجموعه از سناریوها است که هر کدام از این سناریوها مجموعه ای از رویداده های مربوط به عملیات کشاورزی مانند کاشت – کوددهی – شخم زدن –
  • برداشت – آبیاری و … می باشند. که در صفحات اکسل با نام رویدادها (EVENTS) قرار می گیرند.
  • جدول خاک: شامل انواع خاکها می باشد که اطلاعات مربوط به پروفیل خاک را در بر می گیرد.

[که درآن خاک و اطلاعات مربوط به پروفیل خاک مثل عمق لایه خاک و نحوه لایه بندی و بافتخاک و درصد مواد آلی و وزن مخصوص ظاهری و PH و رطوبت خاک و نقطه ظرفیت زراعی و نقطه پژمردگی و … در آن گنجانده شده است]
این جدول در صفحات اکسل با نام لایه خاک (SOIL LAYER) قرار گرفته است.

  • جدول هواشناسی: مجموعه ای از شرایط آب و هوایی روزانه در یک موقعیت مشخص می باشد(معمولا در یک ایستگاه هواشناسی) این جدول نوعا در برگیرنده ی سالهای مربوط به اقلیم روزانه [مانند درجه حرارت ماکسیمم و درجه حرارت مینیمم و میزان بارندگی و تبخیر و تعرق و …] بوده و در صفحات اکسل تحت عنوان CLIM LONG قرار دارد.

که هر کدام از این جداول باید به منظور ایجاد NLEAP DB وارد شوند.
جزئیات بیشتر در مورد این جداول در بخش ورودیهای مدل بیان شده است.
شکل۲- ۱) پایگاه داده Access حاوی جداول سه گانه
NLEAP DB هر یک از این سه نوع جدول را به درون صفحات مجزای اکسل انتقال می دهد به گونه ای که از برنامهNLEAP قابل دسترسی است به بیان دیگر رابط منوی اکسل دارای سه صفحه ی همراه باجدول بندیهای مربوط به هواشناسی، لایه خاک و رویدادها می باشد. با استفاده از این صفحات می توان ورودی داده را مشاهده کرد. اما اطلاعات پایگاه داده را که در صفحات اکسل می باشند نمی توان تغییر داد و برای تغییر آنها باید بااستفاده از ابزارهای درون NLEAP GIS 4.2 به NLEAP DB مناسب در فایل ACCESS منتقل کرده و به منظور شبیه سازی های آتی NLEAP در آن تغییرات انجام گیرد.
منوی درایور NLEAP GIS 4.2 کنسول C/C++FORTRAN ، NLEAP DB و نرم افزار GIS و فایلهای مشروح زیر را ارتباط می دهد.

  1. IN که حاوی سناریوهای برگزیده شده به منظور اجرا می باشد.
  2. MANAGE CODES – SOIL-LAYER.IN که حاوی سریهای مختلف خاک برای اجرا شدن است.
  3. IN که حاوی اطلاعات مربوط به گیاهان و بهره وری آنها می باشد
  4. دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است

تحقیق – تاثیر ترکیب جنگل طبیعی و مصنوعی و برخی ویژگی‌های خاک بر زی‌توده کرم …

کامپانا[۴۲] (۲۰۰۲)، در برسی تحت عنوان” تاثیر پوشش زمین بر جوامع کرم خاکی در جنگل راش” بیان می‌کند ماکروفون خاک به عنوان دسته مهمی از جانداران خاکزی از اهمیت بسیار در چرخه مواد غذایی و انرژی برخوردارند و اثرات مهمی روی پویایی مواد آلی و روند تجزیه در خاک دارند.
آبورت [۴۳] (۲۰۰۳)، در پژوهشی تحت عنوان” مقایسه ترکیب تاج پوشش درختان بر روی کرم‌های خاکی و دیگر جانوران درشت خاک در جنگلهای راش نرماندی” بیان میکند مطالعات انجام شده روی الگوی توزیع بی‌مهرگان خاکزی، هنوز به نتایج مشخصی نرسیده است. بنابراین، تحقیقات بیشتر برای ارزیابی فاکتورهای موثر روی توزیع این جانداران مورد نیاز است.
دین و همکاران [۴۴] (۲۰۰۳)، در پژوهشی تحت عنوان” تنوع زیستی ماکروفون خاک” بیان می‌کند بی مهرگان خاکزی تاثیری مثبت بر ترکیب و تراکم پوشش گیاهی داشته و مراحل مختلف توالی را تقویت می بخشند.
وانگی و همکاران [۴۵] (۲۰۰۳)، در پژوهشی تحت عنوان”وضعیت سلامت خاک بر نظارت و پایداری خاک‌های کشاورزی” بیان نمود لاشبرگ‌ها در حفظ عملکرد اکوسیستم‌های طبیعی و مناطق مدیریت شده نقش اساسی دارند و تجزیه لاشبرگها تحت تاثیر نوع پوشش گیاهی، شرایط آب و هوایی و ویژگیهای خاک وحضور بی‌مهرگان خاکزی است. در مجموع، بی‌مهرگان خاکزی به عنوان بهترین فاکتور در شناسایی کیفیت خاک مورد استفاده قرار می‌گیرند.
سانچز و همکاران[۴۶] (۲۰۰۴)، به این نتیجه رسیدند که ویژگی‌هایی مانند کیفیت لاشبرگ ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک، مواد آلی زیر سطح زمین و شکار، نقش مهمی را در تغییر جوامع کرم خاکی بازی می کنند.
متیو و همکاران[۴۷] (۲۰۰۴)، در تحقیقی تحت عنوان” مطالعه تنوع زیستی ماکروفون خاک در مراتع آمازون” بیان کرد که ماکروفون خاک به عنوان دسته مهمی از جانداران خاکزی از اهمیت بسیار در چرخه مواد غذایی و انرژی برخوردارند و اثرات مهمی روی پویایی مواد آلی و روند تجزیه در خاک دارند.
بورت[۴۸] (۲۰۰۴)، در تحقیقی تحت عنوان” روشهای آزمایشگاهی مطالعات خاک” بیان میکند مطالعات انجام شده روی الگوی توزیع بی‌مهرگان خاکزی، هنوز به نتایج مشخصی نرسیده است. بنابراین تحقیقات بیشتر برای ارزیابی فاکتورهای موثر روی توزیع این جانداران مورد نیاز است.
سیندی و همکاران[۴۹] (۲۰۰۵)، در تحقیقی تحت عنوان” اثرات تهاجم کرم خاکی اروپایی بر ویژگیهای خاک در جنگلهای پهن برگ شمالی مینی سوتای آمریکا” دریافتند که پس از ورود این کرم‌ها به جنگل به سرعت از افق O خاک کاسته شده و همزمان ضخامت، وزن مخصوص ظاهری و محتوای ماده آلی افق A افزایش یافته بود و از درصد مواد آلی آن و تراکم ریشه موئین کاسته شده بود. آنها همچنین دریافتند که اجتماعات گونه‌های کرم خاکی مختلف حجم و نوع تغییر در این پارامترها را متاثر کرده، همچنین، نیتروژن خاک و فسفر قابل دسترسی در پلاتهایی با بیوماس بالای کرم خاکی در مقایه با پلاتهایی با بیوماس پایین کرم خاکی کمتر بوده است.
روسی ( ۲۰۰۶ )، در تحقیقی تحت عنوان” تنوع زیستی ماکروفون خاک در جنگل‌های آمازون” بیان می‌کند که گونه‌های کرم خاکی از فاکتورهای مهم در دینامیک ساختار خاک هستند و توزیع جمعیت آنها میتواند اثر مهمی روی عملکرد اکوسیستم داشته باشد.
جاشوا[۵۰] (۲۰۰۶)، در تحقیقی تحت عنوان” تجزیه و تحلیل مکانی تنوع زیستی کرم خاکی” بیان کرد که اطلاعات در مورد الگوی مکانی تنوع زیستی خاک، روی ترکیب و فراوانی اکثر گروه‌های زیستی بسیار محدود می‌باشد. در حالی که این آگاهی برای درک اثرات تنوع زیستی خاک روی فرآیندهای اکوسیستم ضروری است.
یانگ چان و همکاران[۵۱] (۲۰۰۶)، در پژوهش خود تحت عنوان”تنوع بی‌مهرگان خاک” بیان میکند ویژگیهای خاک بر روی حضور ماکروفون اثر گذار می‌باشد.
کالهم و همکاران[۵۲] (۲۰۰۶)، در بررسی تنوع ماکروفون خاک در چهار منطقه با پوشش گیاهی متفاوت تحت عنوان” بررسی اثرات استفاده از زمین در دراز مدت بر روی بی‌مهرگان خاک” نشان داد بیشترین تنوع ماکروفون خاک در عرصه جگل طبیعی شکل گرفته و پس از آن در عرصه سوزنی برگ کاج تدا، اراضی مرتعی و زمین کشاورزی بوده است .
توندا و همکاران[۵۳] (۲۰۰۷)، در پژوهشی تحت عنوان “استفاده از کرمهای خاکی به عنوان فاکتورهای زیستی” بیان کردند که در حال حاضر، تنوع زیستی در اکوسیستمهای خشکی، رو به کاهش است اگر چه در سطح بین المللی اقداماتی برای غلبه بر این تهدید انجام شده است.
استیلی و همکاران[۵۴] (۲۰۰۷)، در پژوهشی تحت عنوان”اثرات بارش تابستانه در فراوانی و توزیع بی‌مهرگان خاک” به این نتیجه رسیدند که میزان بارندگی فصول مختلف سال بر فراوانی ماکروفون خاک تاثیر دارد و خشکی تابستان کاهش تراکم ماکروفون فصل پاییز را نیز موجب می شود.
نانا اوسی و همکاران[۵۵] (۲۰۰۸)، در تحقیقی تحت عنوان” فراوانی کرمهای خاکی در ارتباط با ویژگیهای فیزیکوشیمیایی و میکروبی خاک در آکرا غنا” دریافتند که بر اساس جدول همبستگی پیرسون به این نتیجه رسیدند که بین فراوانی کرم خاکی و کربن آلی و سدیم قابل تبادل وابستگی منفی معناداری وجود دارد.
کوچ[۵۶] (۲۰۱۲)، در بررسی خود تحت عنوان”پاسخ زیست محیطی جوامع کرم خاکی به درجات پوسیدگی خشکه‌دارها ” به این نتیجه رسید که در محدوده درختانی با درجه پوسیدگی ۴ حضور کرمهای خاکی در بیشترین حد است. همچنین حضور کرم خاکی در توده‌های

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است

راش و ممرز دارای اختلاف معنی داری میباشد.
جلیلوند و کوچ[۵۷] (۲۰۱۲)، در پژوهشی تحت عنوان”عوامل موثر در توزیع و فراوانی جوامع کرم خاکی در جوامع جنگلی ” به این نتیجه رسیدند که ارتباط معنی‌داری بین فراوانی و بیوماس کرم خاکی با بافت خاک و ویژگیهای خاک از جمله کربن، نیتروژن، نسبت کربن به نیتروژن وفسفر وجود دارد.
فصل سوم
مواد و روشها
۳ مواد و روشها
۳-۱ زمان و مکان تحقیق
۳-۱-۱زمان تحقیق
بهمنظور بررسی تاثیر جنگل طبیعی و مصنوعی و برخی ویژگی‌های خاک بر زی‌توده کرم خاکی، تحقیق مورد نظر به مدت ۱۲ ماه، از دیماه سال ۱۳۹۱ تا آذرماه سال ۱۳۹۲ در جنگل آموزشی و پژوهشی شصتکلاته گرگان انجام شد.
۳-۱-۲ مکان تحقیق
۳-۱-۲-۱ اطلاعات عمومی منطقه
جنگل آموزشی و پژوهشی شصت کلاته در شیبهای شمالی سلسله جبال البرز، استان گلستان، ۱۷
کیلومتری جنوب غربی شهرستان گرگان قرار گرفته است که به‌صورت شرقی غربی در جنوب دریای
خزر امتداد دارند.
جنگل شصت کلاته به دو سری تقسیم‌شده و سری اول این جنگل که طرح جنگلداری برای آن تهیه شده است از شمال به زمینهای کشاورزی، از شرق به یال اصلی بین چماق دره و دره پشمالوبن، از جنوب به قسمتی از جاده شبکه جاده جنگلی تعیین‌شده به طول تقریبی ۱۰۰۰ متر، از غرب به یال واقع بین رود شصتکلاته و پشمالوبن محدود شده است. مساحت این ناحیه ۶/۱۶۹۸ هکتار میباشد؛ و این ناحیه بین عرضهای جغرافیایی ۳۶ درجه و ۴۵ دقیقه و ۳۶ درجه و ۴۳ دقیقه شمالی و طول‌های جغرافیایی ۵۴ درجه و ۲۴ دقیقه و ۵۴ دقیقه و ۲۱ دقیقه شرقی واقع شده است (شکل۱-۳).این تحقیق در قطعه ۱ و ۲ جنگل آموزشی و پژوهشی شصت کلاته انجام شده است.
شکل(۱-۳): موقعیت جغرافیایی جنگل آموزشی و پژوهشی شصت کلاته(مرحوم بهرام نیا) (بی نام، ۱۳۸۵).
۳-۱-۲-۲ اطلاعات آب و هوایی
جنگل آموزشی و پژوهشی شصت کلاته دارای اقلیم خزری که با درجه حرارت معتدل و با تغییرات سالانه کم و رطوبت زیاد و بادهای شدید بحری و محلی مشخص است و دارای نزولات آسمانی زیاد است که در تمام سال تقسیم میشود.
آمار اقلیم‌شناسی دریافتی از ایستگاه هواشناسی هاشمآباد گرگان نشان داد که میزان بارندگی متوسط سالیانه ۶۴۹ میلیمتر میباشد که بین ۴/۵۲۸ الی ۸۱۷ میلیمتر در سال تغییر میکند. این مقدار بارندگی در طول سال پراکنده است که البته تابستان سهم کمتری دارد. بر اساس نمودار اقلیمی آمبرژه مقدار Q برابر ۷/۴۶ است که گویای اقلیم نیمه مرطوب سرد میباشد. شاخص خشکی منطقه براساس طبقهبندی دومارتن، ۲۷ میباشد که نشان‌دهنده اقلیم نیمه مرطوب میباشد (بی نام، ۱۳۸۵).
۳-۱-۲-۳ اطلاعات زمین‌شناسی
زمین قطعه ۱سنگ مادری از شیل و کنگلومرا همراه با ماسه سنگهای آهکی و در قسمت غربی پارسل نهشتههای رودخانهای مربوط به دوران کواترنری میباشد و نفوذ پذیری سنگ مادری ضعیف است.
زمین قطعه ۲ بخش عمده سنگ مادری پارسل را نهشتههای رودخانهای دوران کواترنری تشکیل میدهند و نفوذ پذیری سنگ مادری ضعیف میباشد.
۳-۱-۲-۴ اطلاعات خاک منطقه
سنگ مادر خاکهای منطقه عبارتاست از سنگ‌آهک ضخیم لایه با شیب متوسط و ناهمواریهای آن متعلق به کوه میباشد. تیپ خاک ABC و داری رنگ قهوه‌ای تا قرمز در افق B آرجلیک است. فاقد خواص ورتیک بوده و افق E آلبیک و افق کلسیک درون عمق ۱۲۵ سانتیمتری خاک فرار دارد. فاقد خواص گلیک و استاگنیک میباشد. تیپ خاک قطعه ۷ و ۸ کلریک تا اوتریک کامبی سول می‌باشد. خاک این پارسلها عمیق و دارای ۱۰۰ سانتیمتر عمق میباشد. بافت آنها سیلتکلیلوم می‌باشد؛و دارای ساختمان چندوجهی بدون گوشه و در عمق همراه با ساختمان منشوری هستند. میزان نفوذپذیری خوب تا متوسط و ریشه دوانی عمیق تا ۹۰ سانتیمتری مشاهده گردیدهو نوع هوموس این پارسلها مولاوتروف و مزوتروف میباشد.