Posted on: ژانویه 23, 2019 Posted by: 92 Comments: 0

پایان نامه انگیزه و ارتکاب جرم/طبقه­ بندی جرایم طبق انگیزه

روان­شناسی کیفری نیز از جمله علومی است که با تحقیق درباره کیفیت تشکیل شخصیت بزهکاران و یافتن علل و موجبات بروز جرم، بخصوص عوامل روانی جرم­زا، به پیشگیری از وقوع جرم و اصلاح بزهکاران می­پردازد؛ به عبارت دیگر، روان­شناسی کیفری مجرم را به اعتبار عامل جرم مورد مطالعه قرار می­دهد.[1]

در نهایت اینکه همه علوم فوق در تلاشند تا شناخت بیشتر و ملموس­تری از افراد و بخصوص بزهکاران ارائه دهند تا حقوق کیفری و بخصوص قضات بتوانند با استمداد از علوم فوق و داده­های این علوم، مجازات را هر چه بیشتر با شخصیت مجرم متناسب نمایند تا وسیله­ای باشد جهت نیل به عدالت کیفری مطلوب­تر و اینکه بتوانیم هر چه بهتر به اصلاح و درمان پرداخته، راه را برای بازپذیری اجتماعی آنان فراهم آوریم.

 

الف ـ طبقه­بندی جرایم بر مبنای انگیزه از دیدگاه جرم­شناسی

در سرار فرهنگ واژه­گان حقوقی و جرم­شناسی هیچ واژه­ای از نظر معنی به پیچیدگی واژه جرم یا بزه وجود ندارد، چه بسا افرادی که در برهه­ای از زمان مجرم شناخته شده و در برهه­ای دیگر به عنوان انسان­های نیک سیرت از ایشان یاد می­شود.[2]ضمن اینکه برخی جرایم نیز وجود دارند که در تمام اعصار و مکان­ها ثابت­اند و همیشه جرم تلقی می­شده­اند. با این همه درک معنای این اصطلاح دربررسی وضع قانون و نقض آن و نیز در توجیه و ارزیابی مجازات از اهمیت بسزایی برخوردار است.[3]

یکی از طبقه­بندی­های مورد مطالعه در جرم­شناسی، طبقه­بندی جرایم برحسب انگیزه ارتکاب جرم      می­باشد. جرم­شناسان جرایم را بر حسب انگیزه­هایی که موجب بروز جرم می­شود به چهار گروه تقسیم می­کنند که در ادامه به بررسی آنها خوایم پرداخت. [4]

 

1ـ جرم ابتدایی

جرم ابتدایی عبارت است از بروز ناگهانی فعالیت جنایی بدون اینکه فعالیت مذبور در کنترل تام شخص بوده باشد. مثل قتل ارتکابی به هنگام انفجار ناگهانی خشم.[5]

در این گونه جرایم واکنش فرد در قبال اعمال جزئی، شدید و توأم با خشونت است؛ چنین فردی      نمی­تواند واکنش خود را به تعویق انداخته یا با رفتار محرک، متناسب نماید.[6] به نظر می­رسد جرم در این موارد تحت تأثیر انگیزه­ای نباشد.

 

2ـ جرم سود­بخش

در این نوع جرایم، فرد در وضعیت خاص یا خطرناکی قرار می­گیرد که بدون ارتکاب جرم نمی­تواند از آن وضعیت نجات پیدا کند. انواع جرایم سود­بخش متعدد و اهم آنها جرایم علیه اشخاص یا اموال می­باشد؛ جرم سود­بخش همیشه مستلزم این است که بزهکار خود را در وضعیتی مخصوص یا خطرناک بیابد واغلب محدود به یک نوع از جرایم می­باشد و یا علیه شخص واحدی بوده یا علیه گروهی از اشخاص معین است؛ مثل قتل شوهر برای زندگی با عاشق. البته قتل سود­بخش را نباید با قتل عشقی که نوعی از جنایت عدالت­خواهی کاذب است اشتباه کرد.[7]

جرایم سود­بخش علیه اشخاص جرایمی هستند که فرد برای رهایی از فردی که مزاحم و سدی برای پیشبرد هدف است اتفاق می­افتد، مثل رفتار زنی که برای رهایی از شکنجه شوهر بد ­اخلاق، او را به قتل         می­رساند[8].

در جرایم سود­بخش علیه اموال نیز فاعل در حالت غیر­عادی روانی یا در حالت کاملاً عادی با طرح نقشه و تهیه وسایل جرایم علیه اموال را انجام می­دهد. مثل سارقی که برای از بین بردن ادله و آثار جرم و رفع سوء­ضن در محل وقوع سرقت، حریق ایجاد می­کند.[9]

[1]. همان ، ص 3.

[2]. مظلومان، رضا، کلیات جرم­شناسی، چ 2، تهران، دانشگاه تهران، 1356، ص 181.

[3]. نجفی­ابرند­آبادی، علی­حسین و هاشم­بیگی، حمید، دانش­نامه جرم­شناسی، چ 2، تهران، شهید­بهشتی، 1377، ص 62.

[4]. گسن، ریموند، جرم­شناسی نظری، ترجمه مهدی کی­نیا، چ 1، تهران، انتشارات مجد، 1374، ص 234.

[5]. همان، ص 239.

[6]. دانش، تاج­زمان، مجرم کیست؟ جرم­شناسی چیست؟، همان، ص 65.

[7]. گسن، ریموند، جرم­شناسی نظری، ترجمه مهدی کی­نیا، همان، ص 240.

[8]. دانش، تاج­زمان، مجرم کیست؟ جرم­شناسی چیست؟، همان، ص 65.

[9]. همان، ص 65.

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی تأثیر انگیزه در ارتکاب جرم و میزان مجازات

Categories: