سایت مقالات فارسی – رابطه فلسفه اخلاقی و رفتار فرانقش کارکنان شرکت گاز استان گیلان- قسمت …

فورسیت (۱۹۸۰) دسته بندی شامل دو بعد ایده آل گرایی و اقتضا گرایی را مطرح کرد :
۲-۲-۴-۳-۱) فلسفه ایده آل گرایی :
ایده آل گرایی حاکی از عقیده راسخ یک فرد نسبت به این است که قضاوت اخلاقی از نظر وجدانی با ید کاملا طبق اصول ، هنجارها و قوانین اخلاقی صورت گبرد افراد ایده آل گرا عقیده دارند که اصول ، هنجارها و قوانین اخلاقی همیشه و بدون توجه به موقعیته ای مختلف صادق هستند و آسیب رساندن به دیگران همیشه اجتناب پذیر است .
۲-۲-۴-۳-۲) اقتضاگرایی :
از طرف دیگر اقتضا گرایی میزانی است که فرد از قوانین اخلاقی برای گرفتن تصمیم مقتضی تر با توجه شرایط رد می گذرد از نظر اقتضا گرایان تمام استانداردهای اخلاقی به جامعه و فرهنگ و ماهیت وضعیت و نتایج بستگی دارد و تفسیرهای زیادی برای نگرش به موضوع اخلاقی وجود دارد بر اساس دیدگاه اقتضا گرایی اخلاقی امکان تعریف برای رفتار درست و غلط وجود ندارد و نمی توان رفتاری را به طور صریح درست و یا غلط ارزیابی کرد (میرشاهی و همکاران ، ۱۳۸۹) .
۲-۲-۴-۴) دسته بندی قاری سید فاطمی
برخی دسته بندی های تخصصی در حوزه اخلاق وجود دارند که یا در دسته بندی های فوق قرار نداشته و یا به صورت کامل با موارد مطرح شده فوق همپوشانی ندارند . برای نمونه دریک تقسیم بندی در حوزه بیوتکنولوژی به شرح ذیل است :
۲-۲-۴-۴-۱) اصل لاضرر
این اصل بویژه در تنظیم روابط اجتماعی کارآیی فراوان دارد . برمبنای این اصل هیچ کس حق ندارد بدون توجیه اخلاقی ضرری به دیگران وارد کند . توجه داشته باشیم که لاضرر یک اصل مطلق نیست . به این معنی که در برخی موارد ممکن است اضرار به غیر موجه باشد . بنابراین می توان گفت لاضرر یک اصل نهایی نیست . لاضرر در پرتو سایر اصول و ارزشها‏ی اخلاقی بایستی تفسیر شود . برای مثال مسأله تعارض دو ضرر خود از بحثهای قابل توجه درمورد «لاضرر» است . در صورتی که پیشگیری و یا رفع ضرر از دیگری و یا جامعه موکول به اضرار به غیر باشد باز هم اضرار ، ناموجه و غیر اخلاقی است با این توضیح که اضرار غیر موجه به دیگران از نظر اخلاقی ناپسند است و باید از آن اجتناب کرد .
۲-۲-۴-۴-۲) اصل سودمندی
برخی فیلسوفان این اصل و اصل لاضرر را اصل واحدی به شمار آورده‏اند. از نظر برخی فیلسوفان اخلاق ، اصل سودمندی به چهار آموزه و تعهد عمومی اخلاقی قابل تقسیم است :
۱- انسان نباید ضرر و یا شری را به دیگری تحمیل کند ، ۲- انسان بایستی از ورود ضرر و شر نسبت به دیگران جلوگیری کند ، ۳- انسان باید ضرر موجود را مرتفع کند ، ۴- انسان نه تنها نباید ضرر و شری به دیگران تحمیل کند ، بلکه باید از ورود ضرر و شر به دیگران جلوگیری و شر و ضرر موجود را مرتفع و باید در راستای ارتقاء و توسعه خیر و نیکی گام بردارد. چنان که ملاحظه می‏شود ، اولین اصل از این اصول چهارگانه همان اصل «لاضرر» به معنای مضیق آن است.
۲-۲-۴-۴-۳) اصل غایت بودن انسان و منع استفاده ابزاری از انسان
اصل غایت‏بودن انسان را می‏توان بنیادی‏ترین اصل هنجاری در نظام اخلاقی انسان مدار به شمار آورد. منع استفاده ابزاری از انسان در واقع روی دیگر سکه این است. استفاده ابزاری از انسان به معنای نفی غایت‏بودن انسان است . برمبنای این اصل ، انسانها همه غایت بالذات بوده و از حیثیت انسانی یکسان برخوردارند. این اصل اخلاقی در حوزه‏های گوناگون هنجاری پیامدهای عمیقی درپی دارد. حق تعیین سرنوشت در حوزه سیاست و حقوق ، انعکاسی از ا‏ین اصل است.
۲-۲-۴-۴-۴) اصل استقلال انسان
یکی از فروع اصل غایت‏بودن انسان این است که انسان عاقل و بالغ در تصمیم‎گیری‏های مربوط به خود آزاد است. این اصل هرگونه قیم مآبی را نسبت به افراد بالغ نفی می‏کند.
۲-۲-۴-۵) دسته بندی الوانی (در حوزه مدیریت) :
الوانی (۱۳۹۱) فلسفه های اخلاقی را به چهار دسته اصلی تقسیم کرد :
۲-۲-۴-۵-۱) دیدگاه نتیجه گرایی و وظیفه گرایی
برخی دسته بندی دیگری فلسفه های اخلاقی مفروضات اخلاقی را به دو دسته وظیفه گرایی و نتیجه گرایی تقسیم می کند نتیجه گراها عقیده دارند که قضاوت اخلاقی باید بر اساس نتایج حاصل از عمل باشد در طرف دیگر فلسفه وظیفه گرایی وجود دارد و توجه به نتایج را به طور صریح رد می کند و بجای آن بر وجود قوانین جهان شمول تمرکز دارند و این قوانین استثنا ندارند یا بسیار کم است (امیر شاهی و همکاران ۱۳۸۹) .
۲-۲-۴-۵-۲) دیدگاه تعهد اخلاقی نسبت به رعایت حقوق افراد (انسان گرایی)
در این دیدگاه ، تمرکز بر رعایت حقوق افراد [۶۷]و نیت و قصد آنان در اعمال و رفتارشان می باشد . در این دیدگاه باید برای تمامی افراد انسانی حرمت و ارزش قائل بود و نمی توان حقیک انسان را به خاطر نتیجه ای که برای جمع دارد پایمال نمود . از این رو این دیدگاه را حرمت انسانی نیز نامیده اند . حقوقی چون آزادی بیان ، آزادی انتخاب حرفه ، آزادی در حریم زندگی خصوصی و شخصی ، آزادی در دریافت اطلاعات برای افراد همیشه محفوظ است و سازمان ها باید این حقوق را محترم شمرده و در احقاق آن برای اعضاء خود تلاش کنند . از سوی دیگر قصد و نیت فرد نیز در این دیدگاه از اهمیت فراوانی برخوردار است ، بدین معنی که نیت فرد در رفتار او باید مبتنی بر مصلحت و خیرخواهی باشد و قصد او ضایع ساختن حقوق دیگران نباشد ، تنها در این صورت است که حقوق تمامی افراد در جامعه حفظ خواهد شد .
۲-۲-۴-۵-۳) دیدگاه نسبی گرایی (اجتما گرایی)
د

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir

ر این دیدگاه اخلاق تابع شرایط می شود و گزاره های اخلاقی در هر وضعیتی متفاوت خواهند بود . فرضاً در دوره ای تبلیغات برای حرفه های معلمی و پزشکی مردود و غیراخلاقی شمرده می شد ، اما امروزه این گروه ها نیز به تبلیغ می پردازند و این موضوع غیراخلاقی محسوب نمی شود . نسبی گرایان معتقدند سازمان ها و جوامع در حال تغییرند و مقتضیات و شرایط دائما در حال دگرگونی اند و بنابراین باید دید در هر دوره و شرایطی در چه موردی اجماع وجود دارد و همان نظر اجماعی را به عنوان اصل اخلاقی پذیرفت . طرفداران این دیدگاه نظر جمع را ملاک اخلاقی بودن اعمال می دانند و جامعه را عامل مهمی در شکل گیری اصول اخلاقی می دانند . (الوانی به نقل از فرل و فردریش ، ۱۳۹۱) .
۲-۲-۴-۵-۴) دیدگاه اخلاق مبتنی بر تقوی و پرهیزگاری (فضیلت گرایی)
در این دیدگاه اصول اخلاقی حالتی مطلق به خود می گیرند و ارزش هائی چون راستگوئی ، صداقت ، درستکاری و امانت ، اخلاقی محسوب می شوند و در مقابل آنها دروغگوئی ، فریبکاری ، نادرستی و پیمان شکنی ، ضدارزش به شمار می آیند . پرهیزکاری و تقوی در افراد موجب می شود تا ارزش ها را پاس دارند و فراتر از هنجارها و نرم های جامعه و سازمان قدم برنداشته و خوب و بدهای پرهیزکارانه را ملاک عمل خود قرار دهند اصول اخلاقی مذاهب در این دیدگاه نقش عمده و اصلی را ایفا می کنند .
۲-۲-۴-۶) دسته بندی رحمان سرشت
مباحث اخلاق کسب وکار غالبا در چارچوب سه رویکرد کانتی ، منفعت گرا و فضیلت اخلاقی ، جای می گیرند (رحمان سرشت و بدر آبادی ، ۱۳۹۱) :
۲-۲-۴-۶ -۱) نظریه اخلاقی فضیلت اخلاقی
مسأله اصلی اخلاق فضیلت مدار این است که چگونه انسانی باید بود ؟ این که چگونه شخصی باید بود و چه ویژگیهای شخصی را به عنوان فضایل اخلاقی باید در درون خود جای داد . این اخلاق حداقل تاریخی به قدمت تاریخ فلسفه یونان دارد . و در عصر حاضر نیز به عنوان رقیبی جدی در برابر نظریات اخلاقی عمل مدار و بویژه رویکرد اخلاقی حق مدار عرض اندام کرده است (قاری سید فاطمی ، ۱۳۷۱) .
۲-۲-۴-۶ -۲) نظریه اخلاق عمل مدار
این بنیاد اخلاقی بر این باور بود که میزان و معیار کردار ، یعنی عمل نیک و بد و موجبات آنچه در عالم اخلاق و چه در عالم سیاست ، رنج ، خوشی و لذت است. لذا می بایست عملی را اختیار و اتخاذ نمود که خوشی و لذت حاصل از آن بیشتر ، بادوام تر و مؤثرتر و شامل حال جماعت بیشتری باشد. عمل شر و عملی که باید از آن دوری جست آن است که رنجی از آن برآید و فایده و لذتی را برای انسان در پی نداشته باشد.
۲-۲-۴-۶ -۲) نظریه اخلاق کانتی
انسان مداری کانتی در قالب اصل غایت‏بودن انسان چارچوب اخلاقی عقلانی و در عین حال منسجم را در اختیار قانونگذاران و سیاست‏گزاران قرار خواهد داد. اصل برابری انسانها و لزوم احترام به حیثیت انسانها به صورتی برابر و آن هم تنها به دلیل انسان بودن آنها محور گفتمان بشر معاصر است.
۲-۲-۴-۷) دسته بندی لدبتر[۶۸]
سیلمانی به نقل از لدبتر (۱۳۹۰) چهار سیستم اخلاقی را بر می شمرد :
۲-۲-۴-۷-۱)اخلاق شخصی
اشاره به ویژگی ها و خصوصیاتی دارد که در افراد وجود دارد و بر اساس آنها ارزش ها و احساساتی در مورد آنچه درست یا نادرست می یاشد ، در آنها شکل گرفته است . میزان پایبندی فرد به ارزشهایی نظیر صداقت ، تعهد و … می باشد .
۲-۲-۴-۷-۱)اخلاق سودمندی
میزان تاکید برا اقداماتی است که برای همگان آثار مثبت ، منفعت و سود داشته باشد . بنابراین یک عمل وقتی صحیح است که حداکثر منافع را برای جامعه داشته باشد .
۲-۲-۴-۷-۱)اخلاق اجتماعی
میزان پایبندی و تعهدات و مسئولیتها در قبال جامعه به هنگام تصمیم گیری ها و رفتارهای مدیریتی است . در واقع فرهنگ ناشی از روابط اجتماعی است که نقش مهمی را در تصمیم گیری و قضاوت اخلاقی افراد ایفا می کند .