تحلیل تغییرات بهره‌وری عوامل تولید در زیر بخش زراعت- قسمت ۱۱۲

۲-۲-۵) ‌ بررسی عوامل موثر بر تغییرات بهره وری در زیر بخش زراعت:

برای شناسایی عوامل تاثیرگذار بر روی بهره وری، مصاحبه ای با کارشناسان و خبرگان بخش کشاورزی صورت گرفت که در نهایت ۵ عامل ( اعتبارات فصل کشاورزی، اعتبارات روستایی، آموزش، ماشین‌آلات و ‌شاخص توسعه انسانی) از طریق نرم‌افزار EVIEWS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
که در ابتدا مدل مورد استفاده را به طور مختصر بیان می‌کنیم:
مدل رگرسیون ذیل را در نظر بگیریم:
(۱)
در رابطه (۱)، I نشان دهنده i امین واحد مقطعی و t نشان دهنده t امین دوره زمانی است. فرض می شود، حداکثر n مقطعی و حداکثر t دوره زمانی وجود دارد.
برآورد مدل (۱) به فروض ما در مورد عرض از مبدا، ضرایب شیب و جمله خطای  بستگی دارد. در حالت کلی در برآورد رابطه (۱) عبارتند از:
الف- فرض کنیم، عرض از مبدا و ضرایب شیب ثابت بوده و جمله خطا در طول زمان و برای استانهای مختلف متفاوت باشد.
ب) ضرایب شیب ثابت اما ، عرض از مبدا برای استانهای مختلف متفاوت است. در این حالت مدل (۱) به صورت ذیل تصریح خواهد شد.
(۲)
با فرض ثابت بودن ضرایب شیب بین مقاطع می توان معادله رگرسیون را به صورت ذیل تصریح کرد
(۳)
در رابطه (۳)،اندیس I در جمله عرض از مبدا نشان می دهد که عرض از مبداهای متفاوت ممکن است، ناشی از ویژگی های خاص هر یک از مقاطع باشد در ادبیات اقتصادی مدل (۳) به مدل رگرسیون اثرات ثابت معروف است. اصطلاح تاثیرات ثابت ناشی از این حقیقت است که با وجود تفاوت عرض از مبدا میان مقاطع، عرض از مبدا های هر مقطع طی زمان تغییر نمی کند. برای انتخاب مدل حداقل مربعات تلفیقی و مدل اثرات ثابت از آزمون f مقید استفاده می شود. تصریح این آزمون به صورت زیر می باشد:
(۴)
در رابطه (۴)،  ضریب تعیین در روش اثرات ثابت،  ضریب تعیین در روش حداقل مربعات تلفیقی، N تعداد مقاطع، k تعداد متغیر های توضیحی و T طول دوره زمانی می باشد.
طرفداران مدل اثرات تصادفی (RE) یا مدل اجزا خطا (ECM) معتقدند، به جای این که فرض کنیم در رابطه (۳)  را ثابت، آن را که متغیر تصادفی با میانگین  و مقدار عرض از مبدا برای هر مقطع به صورت زیر بیان می شود.
(۵)
در رابطه (۵) ،  جمله خطای تصادفی با میانگین صفر و واریانس  است.
فرض اساسی در مدل تاثیرات تصادفی این است که مقاطع مورد مطالعه متعلق به جامعه ای بزرگتر هستند و میانگین مشترکی برای عرض از مبدا دارند. اختلاف در مقادیر عرض از مبدا هر مقطع در جمله خطای  منعکس می شود. بر اساس مدل تاثیرات تصادفی رابطه (۳) این چنین خواهد بود:
 
 
 
جمله خطای ترکیبی  متشکل از دو جزء  (خطای مقطعی) و  (خطای ترکیبی) می‌باشد .مدل اجزا خطا به این سبب خوانده می شود که جمله خطای ترکیبی  از دو یا چند جزء خطا تشکیل شده است ساختار جمله خطا در روش اثرات تصادفی به گونه ای است که باید این روش را با کمک حداقل مربعات تعمیم یافته برآورد زد.
برای انتخاب بین روش ثابت و تصادفی می توان از آزمون هاسمن[۴۲] استفاده کرد.
K
K تعداد متغیر های توضیحی،  و  به ترتیب بردار ضرایب در روش اثرات ثابت و تصادفی،  و  به ترتیب ماتریس کوواریانس ضرایب در روش اثرات ثابت و تصادفی می باشند.
فرضیه صفر: روش اثرات تصادفی کاراتر است.
فرضیه مقابل: روش اثرات ثابت کاراتر است
ابتدا در این تحقیق آماره F لیمر مورد بررسی قرار گرفت. و F محاسبه شده از F جدول بزرگ‌تر بود در نتیجه فرضیه  مورد تأیید قرار نگرفت. در نتیجه از آزمون هاسمن برای تصمیم‌گیری در مورد انتخاب بین دو روش اثرات ثابت یا اثرات تصادفی استفاده گردید. در آزمون هاسمن فرضیه  بیانگر انتخاب روش تصادفی و فرضیه مخالفت اثرات ثابت است. بنابراین  محاسباتی بیش از  جدول بوده در نتیجه مدل با اثرات ثابت رد و مدل اثرات تصادفی تأیید می‌گردد.
براساس نتایج بدست آمده ، بیشترین تأثیر مربوط به متغیر شاخص توسعه انسانی، اعتبارات فصل کشاورزی و ماشین آلات بر روی میزان بهره وری می باشد. (ضمیمه کامپیوتری)
جدول (۲۷-۵) انتخاب عوامل تاثیر گذار

Prob. t-Statistic Std. Error Coefficient Variable
۳۵۷۹/۰ ۹۰۲۳۳۵۹/۰-
برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید.