اين مدل از سوي گروه مشاوران دانشگاه بوستون ارائه شده است. در اين روش بر سه جنبه از واحدهاي سازماني يا SBU توجه مي‌شود: فروش، رشد آن در بازار و اين كه آيا واحد توانسته است در فعاليت‌هاي خود همه وجوه نقد را جذب كند، يا پول‌هاي نقدي را ايجاد نمايد يا خير؟ در اين روش، سعي مي‌شود ميان مصرف و توليد يا عرضه وجوه نقد واحد مورد نظر تعادل برقرار شود (شکل2-2)، (فرد،1393).

ماتريس گروه مشاوران بوستون و ماتريس ارزيابي داخلي و خارجي به گونه‌اي طرح ريزي شده‌اند كه به سازمان‌هايي كه داراي بخش‌هاي متعدد مي‌باشند اين امكان را مي‌دهند تا استراتژي‌هاي گوناگوني را تدوين نمايند. اين ماتريس بصورت نمودار مي‌تواند سهم نسبي بازار هر يك از بخش‌ها و نرخ رشد صنعت را نشان مي‌دهد (ديويد، 1394).

 

 

 

2-5-5. مدل SWOT

تجزيه و تحليل SWOTنيازها، مشكلات و مسائل بالقوه را شناسايي مي‌كند و نقش مهمي را در برنامه‌ريزي استراتژيك ايفا مي‌كند (فروزنده دهکردی،1394).

آناليز SWOT يکي از ابزارهاي استراتژيک تطابق نقاط قوت و ضعف درون سازماني با فرصت‌ها و تهديد‌هاي برون سازماني است. SWOT از ابتداي کلمات قوت[1]، ضعف[2]، فرصت[3] و تهديد[4] گرفته شده است. آناليز SWOT تحليل سيتماتيک براي شناسايي اين عوامل و تدوين استراتژي که بهترين تطابق بين آنها را ايجاد مي‌نمايد، ارائه مي‌دهد.

از ديدگاه اين مدل يک استراتژي مناسب قوت‌ها و فرصت‌ها را به حداکثر وضعف‌ها و تهديدها را به حداقل ممکن مي‌رساند. براي اين منظور نقاط قوت وضعف و فرصت‌ها و تهديدها در چهار حالت کلي SO، WO، ST وWT پيوند داده مي‌شود و گزينه‌هاي استراتژي از بين آنها انتخاب مي‌شوند. ماتريس آناليز SWOT در (شکل2-3)، به تصوير کشيده شده است. (داوري، 1390، 103).SWOT   قالبي را براي شناسايي و تدوين استراتژي‌ها فراهم مي‌كند (مت و ذکریا، 2015).

 

               عوامل دروني

 

عوامل بيروني

نقاط قوت:

S1-….

S2-….

S3-….

نقاط ضعف:

W1-…

W2-…

W3-…

فرصت‌ها:

O1-….

O2-….

O3-…

استراتژي‌هايي که براساس استفاده از نقاط قوت، براي بهره برداري از فرصت‌هاي پايه گذاري شده‌اند. استراتژي‌هايي که براساس از بين بردن نقاط ضعف، براي     بهره برداري از فرصت‌ها پايه گذاري شده‌اند.
تهديدات :

T1 -….

T2-….

T3-….

استراتژي‌هايي که براساس استفاده از نقاط قوت، به منظور مبارزه با تهديدها پايه گذاري شده‌اند. استراتژي‌هايي که براساس از بين بردن نقاط ضعف، به منظور مبارزه با تهديدها پايه گذاري شده‌اند.

شکل2-3. ماتريس آناليز SWOT

منبع: (داوري، 1390)

تجزيه و تحليل محيطي، اطلاعات لازم براي شناخت فرصت‌ها و تهديدها و همچنين قوت‌ها و ضعف‌ها در محيط سازمان را فراهم مي‌آورد.

فرصت‌ها: فرصت يک موقعيت مطلوب عمده در محيط سازمان است. روندهاي کليدي، تغيير در وضعيت رقابت يا قانوني، تغييرات فن شناختي، بهبود روابط با مشتریان و …. از منابع فرصت تلقي مي‌شوند.

تهديدات: تهديد يک موقعيت نامطلوب عمده در محيط مؤسسه است. تهديد يک مانع يا محدوديت کليدي در موقعيت جاري يا آينده مؤسسه است. به عنوان مثال: ورود يک کامپيوتر جديد، رشد کند بازار، افزايش قدرت چانه زني خريداران يا تأمين کنندگان کليدي، تغييرات عمده فن شناختي و … نوعي تهديد محسوب مي‌شوند. قوت‌ها: قوت منبع، مهارت يا مزيت ديگري است نسبت به رقبا و نيازهاي بازارهايي که مؤسسه در آن کار مي‌کنند يا خواهد کرد. قوت شايستگي متمايزي است که مزيت مقايسه‌اي در بازار محسوب مي‌شود. مانند: منابع مالي، تصوير ذهني، رهبري بازار و روابط با خريداران و…

ضعف‌ها: ضعف يک محدوديت يا کمبود در منابع، مهارتها و توانايي‌هايي است که بطور جدي مانع عملکرد اثربخش مي‌شود. تجهيزات، منابع مالي، توانايي‌هاي مديريتي مي‌توانند از جمله منابع ضعف باشند (مت و ذکریا، 2015). يکي از جنبه‌هاي جالب اکثر تحليل‌هاي SWOT آن است که ضعف‌ها و قوت‌ها و فرصت‌ها و تهديدها تصاوير دقيق يکديگرند، بدين معني که بزرگترين نقاط قوت يک سازمان ممکن است بزرگترين ضعف‌هاي آن نيز باشد (براسيون، 1381، 166). تجزيه وتحليلSWOT به اين موارد توجه دارد:

  • نقاط قوت   براي ساختن
  • نقاط ضعف براي پوشش دادن
  • فرصت‌ها       براي غنيمت شمردن
  • تهديدات    براي مقابله با آنها.

 

[1] – Strength

[2] – Weakness

[3] – Opportunity

[4] – Threat