زمینه های پدیداری مدیریت دانش :

از 50 سال پیش به این سو، توجه به نقش دانش در اثربخشی ساز مان ها، رشد قابل ملاحظه ای داشته است مفهوم جامعه پساصنعتی[1]، رشد اقتصادهای خدمات محور را که به جایگاه دانش وکارکنان دانشی وابستگی دارد، دربر داشته است . در بسیاری از بخش های صنعتی، اهمیت دارایی های فیزیکی [2]و به کاستی نهاده است  ناملموس بودن دانش در خدمات، با مفاهیم  عباراتی چون زندگی روی هوای سبک [3]یا اقتصاد بدون وزن [4]توصیف شده است (نیف [5] ، 1999 ). استراتژیست ها، دانش را یک منبع دارایی اولیه، در گذار از رویکرد منبع محور در سازمان هابه رویکرد دانش محور تلقی می کنند(گرانت[6] ، 1996). و ارزش دانش بر اساس نحوه به، کارگیری آن در فرایند های سازمان، در راستای تولید کالاها و خدمات ارزیابی می شود    (پنروز [7] ،1995). تحولات زیر، بر ضرورت پدیداری مدیریت دانش و پارادایم دانش محوری تأثیر زیادی داشته اند.

2-2-8- چرخه مدیریت دانش :                                                                 

بهات[8] چرخه مدیریت دانش را شامل فعالیت های کسب ، ثبت ، انتقال ، خلق و کاربرد دانش در سازمان می داند . کسب دانش شامل مجموعه فعالیت هایی که به منظور کسب دانش جدید از خارج سازمان صورت می گیرد . فعالیت هایی مانند میزان مشارکت اعضا در انجمن های علمی و میزان شرکت در دوره های آموزشی ، همکاری سازمان با دانشگاه ها و سایر مراکز علمی و خریداری دانش جدید برای سازمان نشان دهنده میزان تلاش برای کسب دانش جدید و ورود آن به سازمان می باشد .

[1] Post_Industrial Society

[2] زمینه های پدیداری مدیریت دانش :Physical Asset

[3] Living On Thin Air

[4] Weightless Economy

[5] Neef.D

[6] Grant

[7]

ثبت و مستند سازی دانش شامل مجموعه فعالیت هایی است که به منظور ثبت دانش موجود در

سازمان صورت می گیرد . دانش تولید شده و موجود را باید بتوان در شکلی که برای همه قابل دسترسی و قابل استناد باشد ، ذخیره کرد . در واقع با این کار می توان دانش را از حالت ذهنی خارج کرد و در حافظه سازمان قرار داد زیرا در غیر این صورت ممکن است دانش در ذهن کارمندان ، موسسان سازمان و … باقی بماند و با خروج آن ها از سازمان و یا مرگ آن ها دانش از بین خواهد رفت . فعالیت هایی مانند استفاده از پایگاه های داده برای ثبت دانش سازمانی ، کدگذاری دانش ، مستند سازی تجارب موفق و ناموفق از جمله فعالیت های ثبت دانش در سازمان می باشند .

انتقال دانش شامل مجموعه فعالیت هایی که به منظور انتقال دانش سازمان میان اعضا صورت می گیرد ، می باشد . انتقال دانش یک جنبه مهم از مدیریت دانش است زیرا دانش هنگامی که در یک سازمان کسب شد بایستی در بین افراد و گروه های دیگر سازمان به اشتراک گذاشته شود . فرایند انتقال و تسهیم دانش شامل فعالیت های انتقال و توزیع دانش ضمنی و صریح از یک شخص ، گروه یا سازمانی به شخص ، گروه یا سازمان دیگر است . تحقیقات نشان داده که از طریق انتقال و تسهیم دانش اثربخش ، سازمان ها می توانند کارایی خود را بهبود بخشیده و هزینه های آموزشی و ریسک های ناشی از عدم اطمینان را کاهش دهند . فعالیت هایی مانند جلسات بحث و تبادل نظر برای ارائه تجارب و شیوه های کاری ، تمایل و مشارکت اعضا به همکاری و کمک به همکاران برای بهبود روش های کاری ، استفاده از پایگاه های داده و در اختیار گذاشتن دانش سازمان برای تمام اعضا ، نشان دهنده میزان تلاش سازمان برای انتقال دانش سازمانی  می باشد.

خلق دانش شامل مجموعه فعالیت هایی است که از طریق آن دانش جدید در سازمان تولید و خلق می شود . خلق دانش ، منبع کلیدی نوآوری در هر سازمانی است . عامل حیاتی در بحث مدیریت دانش ، تولید و انتشار اطلاعات ، تفسیر اطلاعات پردازش شده و تبدیل آن ها به دانش است . فعالیت های مختلفی مانند پاداش دهی و تشویق نوآوری ها و ایده های جدید کارکنان ، بحث آشکار در مورد تجارب و شکست های سازمان ، تشکیل گروه های یادگیری در سازمان ، استخدام افراد متخصص با دانش مورد نظر سازمان و حمایت مالی از تحقیقات دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی ، همگی از جمله فعالیت هایی است که خلق و تولید دانش جدید را در سازمان تسهیل می کند . کاربرد دانش نیز شامل فعالیت هایی است که نشان می دهد سازمان دانش خویش را بکار گرفته است . از جمله بکارگیری ایده های جدید کارکنان در فرایند ها و روش های کاری سازمان ، بهبود عملکرد سازمانی ، تصمیم گیری های موثر ، حل مشکلات و توجه به فروش دانش سازمانی از جمله فعالیت های کاربرد دانش در سازمان می باشد .

جدول 2-4 : زیر چرخه های مدیریت دانش

منبع فاز 1 فاز 2 فاز 3 فاز 4 فاز 5 فاز 6
Bhatt کسب ذخیره انتقال خلق کاربرد  
Depres & Chauvel خلق دسته بندی ذخیره تسهیم/انتقال استفاده مجدد استنتاج
Gartner group خلق سازماندهی تسخیر دسترسی استفاده  
Davenport تولید کدگذاری انتقال      
Lee & Hong کسب گسترش رسمی سازی تسهیم استفاده  
Davenport&Prusak پرورش رشد بهینه سازی توانمند سازی    
Nevis & Dibella کسب تسهیم استفاده      
Huber کسب انتشار تفسیر حافظه سازمانی    
Ward & Aurum تولید کسب شناسایی وفق دادن سازماندهی توزیع
Nissen تسخیر سازماندهی رسمی سازی توزیع استفاده استنتاج

Penrose

[8] Bhatt