اشکال مختلف تجارت الکترونیکی

الف)تجارت الکترونیکی جزئی در مقابل تجارت الکترونیکی کامل:

انجام تجارت الکترونیکی به اشکال مختلف،بستگی به درجه دیجیتالی شدن(انتقال از وضعیت فیزیکی به دیجیتالی)محصولات یا خدمات،فرآیندهای تجاری و عاملین یا واسطه ها در بازار کار دارد.هر بازار و معامله از سه جزء شامل محصول، بازیگران یا عاملین (خریدار،فروشنده،واسطه) و فرآیندها(پرداخت وجه،حمل و نقل و …..)تشکیل می شود،شکل 2-14 این وضعیت را توضیح می دهد.در این شکل در یک محور محصول،در محور دیگر بازیگران یا عاملین و واسطه ها در بازار و در طرف سوم فرآیندهای تجاری قرار می گیرند.هر یک از این سه عامل یعنی محصول،فرآیند تجاری و بازیگران می توانند فیزیکی یا دیجیتالی باشند.در تجارت سنتی هر سه بعد یا عامل،فیریکی بوده(پایین ترین مکعب سمت چپ) و در تجارت الکترونیکی کامل هر سه بعد یا عامل دیجیتالی می باشد.(بالاترین مکعب سمت راست)، سایر مکعب ها ترکیبی از وضعیت فیزیکی و دیجیتالی ابعاد یا عوامل بوده که نشانگر تجارت الکترونیکی جزئی است.خرید یک روزنامه بر خط یا آنلاین،پرداخت وجه آن از طریق شبکه و دریافت آن از طریق دانلود[1] کردن مثالی از تجارت الکترونیکی خالص و خرید یک تی شرت از سایت M&S یا یک کتاب از سایت آمازون،مثالی از تجارت الکترونیکی جزئی است،چرا که در حالت اول هر سه بعد دیجیتالی و در حالت دوم بعد اول یعنی کالا،فیزیکی و دو بعد دیگر دیجیتالی هستند(معمار نژاد،1387،ص24

[1]-download

همچنین چوی[1] بیان می کند که سازمان های فیزیکی مربوط به اقتصاد سنتی که سازمان های خشت و هاون یا قدیمی نامیده می شوند از تجارت سنتی استفاده کرده، در حالی که شرکت هایی که تجارت الکترونیکی را به کار می گیرند مربوط به اقتصاد نوین بوده و به سازمان مجازی معروف شده اند.سازمان های تیک و هاون  شرکت هایی هستند که برخی از فعالیت های خود از تجارت الکترونیکی استفاده می کنند. در حال حاضر وضعیت به کارگیری تجارت الکترونیکی در سطح سازمان ها به نحوی است که شاهد تغییر وضعیت سازمان ها از خشت هاون(سنتی یا قدیمی)به تیک_هاون(جدید)می توان بود.

 

 

 

 

 

ب)تجارت الکترونیکی اینترنتی در مقابل غیر اینترنتی:

هرچند قسمت اعظم تجارت الکترونیکی از طریق اینترنت صورت می گیرد،ولی تجارت الکترونیکی همچنین می تواند از طریق شبکه های رایانه ای خصوصی مثل شبکه ارزش افزوده ون[2]یا شبکه دسترسی محلی لن[3] یا حتی یک دستگاه رایانه منفرد(به عنوان مثال خرید نوشابه از دستگاه های خودکار که وجه آن با استفاده از کارت هوشمند پرداخت می شود)انجام  شود(معمار نژاد،1387،ص24 ).

 

 

ج)تجارت الکترونیکی و بازار الکترونیکی:

تجارت الکترونیکی بازار را به سمت الکترونیکی شدن هدایت می کند به نحوی که خریدار و فروشنده یکدیگر را به صورت بر خط یا آن لاین ملاقات کرده و کالاها و خدمات و پول و اطلاعات را مبادله کنند.بازار الکترونیکی ممکن است به وسیله سیستم های اطلاعاتی بین سازمانی و درون سازمانی تکمیل شود.در سیستم اطلاعاتی بین سازمانی فرآیند معاملات و جریان،اطلاعات بین دو یا چند سازمان تحت عنوان سیستم اطلاعاتی درون سازمانی مطرح شده و در این صورت تجارت الکترونیکی و کسب و کار درون سازمانی نامیده می شود(معمار نژاد،1387،ص27).

[1] -Choi

[2]-Van

[3] -Lan